maart 2012
dinsdag, 18 september 2012 13:22

Windows/Apple streaming systeem vergelijk

 

Als audio vereniging worden we niet vaak verrast met een afhakende demonstrateur. We proberen heldere afspraken te maken, maar deze maand is het ons toch overkomen. Twee dagen voor de demodag werden we benaderd door de demonstrateur dat de demo geen doorgang kon vinden. Dan vraag je wel wat van de flexibiliteit van het bestuur. Het werk voor de club moet immers voornamelijk in de avonduren geregeld worden. Dat we het toch voor elkaar hebben gekregen om niet alleen een demo te verzorgen, maar deze ook nog eens interessant voor de luisteraars te maken getuigd van een stukje toewijding en organisatie van de demonstrateurs van deze maand.

 

Rob Prüst, Arie Herweijer en Roland Neervoort hebben met zijn drieën een leuke demo weten neer te zetten. De bijdrage van Rob was voornamelijk in de vorm van zijn luidsprekers en versterker set. Daarnaast heeft Rob ook de Stello DAC en USB=>S/Pdif converter meegenomen. Over de S/Pdif converter verderop meer. Arie heeft een windows laptop meegenomen en Roland een Apple laptop. Verderop wordt beschreven hoe de systemen zijn geconfigureerd.

 

De opzet van de avond wordt een vergelijkende test tussen een Apple en Windows systeem welke zijn ingericht om streaming audio weer te geven. Beide systemen zijn optimaal ingericht en presteren binnen hun eigen hardware en zeker software grenzen optimaal. Als benchmark hebben we tevens een cd loopwerk gebruikt. Zo kunnen de pc’s niet alleen met elkaar, maar ook met de cd worden vergeleken. Het loopwerk is van Micromega.

 

Om muziek uit een PC of Apple laptop te krijgen is er een omzetting nodig. Het uitgangssignaal van een PC of Apple is een digitaal signaal. Dit digitale signaal dient dan vanuit de computer naar een Digitaal/Analoog-converter (DAC) te worden gevoerd. Deze zet het digitale signaal om naar een analoog signaal wat te versterker en te beluisteren is. De PC is echter niet altijd zomaar aan te sluiten op een DAC. Ook daarvoor is weer een omzetter benodigd die de aanpassing maakt van de uitgang van de PC naar de ingang van de DAC.

De uitgang van een PC of Apple computer is doorgaans een USB poort. De Apple beschikt ook nog over een Firewire uitgang. Het aantal omzetters op de markt op basis van Firewire zijn zeer beperkt en doorgaans erg kostbaar. In de praktijk is daarom de USB poort de beste manier om het digitale signaal uit de pc om te zetten. Sommige DACs beschikken over een USB poort. De meesten moeten het doen met een S/Pdif poort. Indien er geen USB poort op de DAC zit dient dit dus nog omgezet worden van USB naar S/Pdif. Zo’n omzetter is bijvoorbeeld de Musical Fidelity V-link.

 

 

image001

Musical Fidelity V-LINK

In de praktijk is het niet op voorhand te zeggen wat gehoormatig de beste methode is, de PC rechtstreeks aan een USB poort op de DAC koppelen of via een USB=>S/Pdif omzetter. Dit is mede afhankelijk van de kwaliteit van de ingangen van de DAC. Soms krijgt de USB ingang geen aandacht en is het beter een USB=>S/Pdif omzetter te gebruiken, soms is de USB ingang kwalitatief het beste. Luisteren en vergelijken is hier dus erg belangrijk.

 

Om het signaal op een juiste manier over te dragen aan de DAC dient er een manier van synchronisatie plaats te vinden tussen bron en DAC om de buffer van de DAC precies vol genoeg te houden. Als de PC te traag zijn gegevens afgeeft zouden er pauzes in de muziek ontstaan en als de PC zijn gegevens te snel zou afgeven zou de buffer van de DAC overlopen. Er zijn 3 manieren om het USB signaal te synchroniseren:

  1. USB synchroon: De synchronisatie clock wordt uit een systeemsignaal gehaald, welke zeer gevoelig is voor jitter. Dit wordt alleen toegepast bij hele oude DAC’s en presteren zeer slecht op het gebied van jitter. De frequentie bij deze techniek is beperkt tot 48kHz.
  2. Adaptive mode: De clock wordt gegenereerd door een separate clock in de DAC en is veel nauwkeuriger dan de synchrone techniek.
  3.  Asynchrone mode: hier wordt de data gebufferd en door een separate, zeer nauwkeurige clock in of aan de DAC op de juiste manier gesynchroniseerd. Daarnaast wordt er nog een signaal naar de bron terug gestuurd die verteld of de data sneller of langzamer moet worden uitgestuurd. De kwaliteit van de bron wordt hiermee een stuk minder van invloed.

Alleen de nieuwste USB DAC’s werken asynchroon. De Stello is van het tweede type, de adaptive mode.

 

Apple setup:

Apple Macbook. Deze is uitgerust met Pure music als player software. I-tunes fungeert als bibliotheek. De player van I-tunes wordt niet gebruikt, de bibliotheek wordt aan Pure Music gekoppeld. Als rip software wordt X Losless Decoder (XLD) gebruikt.

Het signaal wordt naar de V-link gestuurd die het signaal als S/Pdif doorgeeft aan de DAC.

 

Windows setup:

Laptop met Windows 7. Fanloze voeding, solid state disk. Als player software wordt Foobar2000 gebruikt. Deze kan de data rechtstreeks vanuit de kernel van de pc sturen, waardoor alle overbodige processen worden uitgeschakeld. Als rip software wordt Exact Audio Copy gebruikt.

In de PC is een M2tech USB=>S/Pdif omzetter ingebouwd, waardoor uit de PC dus direct al een S/Pdif signaal komt en er geen extra S/Pdif converter benodigd is.

 

image003

Mac en PC gebroederlijk naast elkaar aan het werk. Het kan dus wel.

 

Niet vaak hebben we een avond waarbij we verschillende componenten met elkaar vergelijken. Elke keer als we dat wel doen wordt het een zeer leerzame en ook leuke avond. We horen het ook regelmatig terug van onze leden: ze willen heel graag verschillende producten met elkaar vergelijken. Ergens is dat ook wel logisch, dit is natuurlijk een goede manier om te weten waar je staat, en de meeste mensen willen graag producten met elkaar vergelijken om een eigen benchmark te creëren. Op deze manier kan er eenvoudig een component worden beoordeeld ten opzichte van een ander. Om datzelfde component in de eigen set zonder andere referentie te beoordelen is voor een persoon doorgaans heel wat lastiger. Geeft het te testen apparaat nu waar voor zijn geld en hoe verhoudt het zich tot de concurrentie?

Maar er schuilt natuurlijk ook een gevaar in deze manier van beoordeling. De prestaties in de demo set hoeft natuurlijk niet herhaald te worden in de thuis situatie. Elke set heeft zijn eigen sound en daarmee ook zijn eigen punten waarop er verbeterd kan worden. Het is dus niet gezegd dat de uitkomst van de test in de thuis situatie gelijk zou uitpakken.

 

image006

Totale geluidsinstallatie

 

Er wordt eerst wat muziek gedraaid om te wennen aan de installatie. Wat opvalt is dat de subwoofer niet zo lekker integreert met de monitoren. Hij speelt wat voor zichzelf, en is erg goed te localiseren. Een goed ingeregelde sub kun je eigenlijk niet lokaliseren en is niet echt waar te nemen totdat je hem uit zet. Dan mis je hem al snel. Het middengebied is lekker vol en smeuïg. Het hoog is los en in de juiste proporties, iets wat ik gewend ben van de ribbon tweeter van de mini monitor.

 

image007

 

Mini monitor

 

Tijdens het inspelen wordt er door het publiek geklaagd over de overmaat aan laag door de subwoofer. Deze is ingeregeld zonder publiek. De tijd was beperkt, maar je merkt ook dat het publiek een enorme invloed heeft op het geluid. Er worden wat instellingen veranderd om de sub wat beter te laten integreren.

 

Er wordt een stuk van Janine Janssen gekozen, en gestart met de cd. De viool klinkt in mijn beleving wat klein en een beetje geknepen. Vervolgens wordt er overgeschakeld naar het windows systeem. Er zit nu duidelijk meer kracht in de sound. Het iele is weg. De viool klinkt grootser en echter. Met de MAC is er nog meer ruimte in het geluid als bij de windows setup. Maar het lijkt alsof er wel wat kleuring voor terug komt.

Vervolgens wordt er een stuk gekozen van Eva Cassidy, The eagle flies on Friday. In vergelijking met de windows pc is de MAC een stuk ruimtelijker, maar de stem wat nasaler. Wel is het drumwerk beter te volgen.

Vervolgens wordt de MAC eerst met de V-link aangesloten en vervolgens rechtstreeks van MAC (optisch/toslink) naar de DAC. Wat meteen opvalt is dat het laag zonder de V-link veel rommeliger is, de ruimte in het geluid valt weg en alles komt veel donkerder over. Dit is een behoorlijke stap terug, veel groter dan de verschillen tussen de windows PC en de MAC. Het blijkt dat er op ogenschijnlijk kleine punten enorm veel verbeterd kan worden. Iets kleins als een dergelijke omzetter heeft dus heel erg veel invloed op het geluid.

Dit soort vergelijkende tests geven aan een kant haarscherp weer waar er verbetering kan worden gehaald, maar aan de andere kant bekruipt me ook het gevoel dat we bij lange na nog niet weten waar de pijnpunten liggen bij muziek afspelen via de PC. Ikzelf ben daardoor nog enigszins gereserveerd in de aanschaf van een dergelijke oplossing. Aan de andere kant zie ik de voordelen en het gebruiksgemak. Je moet toch op een moment instappen. Naar mijn idee verdwijnt de CD op termijn toch volledig. Een PC oplossing kan kwalitatief wedijveren met een goede cd oplossing, dus wat dat betreft is het verantwoord om over te schakelen. Alleen de wetenschap dat er wellicht nog heel veel meer in zit knaagt aan mij en zorgt ervoor dat ik niet al mijn geld in durft te zetten op de nog onvolwassen techniek.

 

In elk geval was de demo wat mij betreft zeer geslaagd. Roland, Arie en Rob, zeer bedankt voor de invulling van de avond.

 

Ed Kuhuwael

 

Audio systeem:

Luidsprekers:       Mini monitoren van Arie kant

Voorversterker:   Array A2

Eindversterker:    Array mono 2x

DAC:                   Stello 220 MKII

Converter:           Musical fidelity V-link

 

Windows system:

Windows 7 met kernel streaming

Fanless voeding

SSD harddisk

Hdmi aansluiting

M2tech hiface USB => S/Pdif omzetter ingebouwd

Foobar2000 als player software

 

MAC systeem:

Pure music als player software

iTunes als bibliotheek

V-link USB => S/Pdif converter

Laatst aangepast op woensdag, 19 september 2012 08:22