april 2014
vrijdag, 08 mei 2015 15:02

Incatro Room Acoustics

Vanavond komt Frits de Groot van Incatro ons iets vertellen over akoestiek. We beginnen op zijn verzoek om half acht ipv acht uur, voor ons ook een voordeel want dan zijn we ook iets eerder thuis deze keer. Deze avond gaat nu eens niet over apparatuur maar over de ruimte waarin we luisteren. Inmiddels weten we wel dat de weergave van muziek voor een belangrijk deel wordt bepaald door de akoestiek in de ruimte en dat deze invloed zelfs zeer groot kan zijn.


Frits is werkzaam bij het bedrijf Incatro Room Acoustics, een bedrijf dat producten aanbiedt voor akoestische verbeteringen voor zowel particuliere als zakelijke klanten. We denken dus niet alleen aan de luisterruimte van de muziekliefhebber maar ook aan bedrijven. Eigenlijk ligt daar wel de nadruk op omdat met name de akoestiek in een kantooromgeving steeds belangrijker wordt.
Frits heeft in het verleden gewerkt bij de firma Helios die we kennen als leverancier van studio en PA apparatuur.  In de rol van verkoper en adviseur kreeg hij steeds meer te maken met de akoestiek en inrichting van studio’s.
De avond begint met een uitleg over de akoestische eigenschappen van de ruimte, hierbij zijn vier dingen belangrijk.


• De afmetingen en vorm van de ruimte
• De plaatsing van de luidsprekers
• De aanwezigheid van reflectievlakken
• De Galmtijd


De afmetingen en vorm hebben vooral invloed op het ontstaan van staande golven, in het onderstaande plaatje zien we hoe tussen twee wandenstaande golven ontstaan en waar buiken en knopen ontstaan.

 

image001


Zo zie je hoe in het midden 15Hz versterkt wordt en 30Hz geheel uitdooft, dit effect is het ergste in vierkante en kubus vormige ruimtes waar tussen alle wanden dezelfde staande golven ontstaan. Er bestaat een optimale verhouding tussen hoogte breedte en lengte van de ruimte waarin de staande golven zodanig zijn verdeeld dat we er weinig last van hebben. Nog mooier zou zijn met schuine wanden om nog meer verdeling te krijgen, dit is iets dat je veel in opname studio’s ziet.
De plaatsing van de luidsprekers is ook heel belangrijk, volgens de ITO standaard is dit voor stereo in een gelijkbenige driehoek met de luisteraar. Het gehoor is erg gevoelig voor looptijd verschillen, we kunnen verschillen van minder dan 10uS waarnemen en amplitudeverschillen vanaf 1dB.

Dan komen we bij de reflexie vlakken. Hebben de voorgaande punten vooral invloed op de laagweergave is het nu tijd voor het mid hoog. Wanneer we achter en naast de luidsprekers harde vlakken hebben dan krijgen we behalve het directe geluid ook het gereflecteerde geluid te horen, de mate van reflectie heeft grote invloed op de klank in de ruimte. Onderstaand plaatje laat zien wat de invloed is van absorbers met helemaal rechts een LEDE ruimte, dit staat voor Live End Dead End.

 

image003

De meest optimale nagalmtijd ligt tussen 0,4 tot 0,7sec, maar is wel afhankelijk van de frequentie. Langere nagalmtijden worden als onprettig ervaren en leiden tot luistermoeheid. Is de nagalmtijd langer dan wordt er geadviseerd om demping toe te passen, dit kan met de Incatro panelen maar ook bijvoorbeeld door zware gordijnen op te hangen.
Bovenstaande samenvatting wordt zeer helder door Frits uitgelegd tijdens deze demo zonder in moeilijke wiskundige uiteenzettingen te gaan, het was dan ook voor iedereen in de zaal te begrijpen volgens mij.

 

image005

 

Meten is weten
Na de pauze worden er een aantal metingen verricht, eerst zoals de ruimte zonder aanpassingen is en daarna met de dempende panelen. Hierbij werd gebruikt gemaakt van een meetmicrofoon en een Genelec actieve Monitor luidspreker welke zijn aangesloten op een laptop.

 

image007

Volgens de demonstrateur valt het mee wat de akoestiek betreft maar we nemen duidelijk waar dat na het plaatsen van de panelen er veel meer rust is in het mid-hoog. Met name de S- klanken zullen in een goed gedempte ruimte een stuk natuurlijker klinken. We zien ook dat het effect in het laag veel minder is maar als we daar een probleem mee hebben dan is het beter om uit te kijken naar een Basstrap. Dit is een holle ruimte met een Helmholz resonator welke is afgestemd op de storende staande golf.
Nog even wat discussie en dan is de avond ook weer iets vroeger dan gebruikelijk afgelopen. Het onderwerp akoestiek is vaker aan de orde geweest en het besef leeft ook steeds meer dat dit een belangrijke factor is in onze muziekbeleving, maatregelen zijn naar verhouding goedkoop en hebben vaak meer effect dan andere tweaks in de audioset. Je kunt nog zulke mooie luidsprekers hebben, in een verkeerde ruimte kan de weergave behoorlijk verpest worden. Dit was weer een vooral leerzame avond, voor diegene die al met de materie bekend zijn was vooral de meting interessant.
Neem overigens gerust een kijkje op de informatieve website van Incatro, Er is een interactieve webshop die eenvoudige een benodigd aantal dempings-panelen kan bepalen.
www.incatro.nl