Verslag van de ACV bijeenkomst Woensdag 27 februari 2002 Arie Kant
Ik was zelf ongeveer om 19:00 uur in de Moriaan. Op dat moment was Arie Kant zijn audioset aan het installeren. Arie staat bekend om zijn Polytone luidsprekersystemen. Zorgvuldig werd de plaatsing van de luidsprekers bepaald. Arie koos voor een symmetrische opstelling van de luidsprekers in de luisterruimte, rolmaat en waterpas werden gebruikt om de zaak optimaal af te stellen. Opvallend was dat de luidsprekers d.m.v. (scsi) flatcables aangesloten werd op de Parasound eindversterker. Arie wist mij te vertellen dat deze flatcables gewoon bij Display elektronica te koop zijn. En dat hij er hele goede luisterervaring mee heeft. Waarom peperdure kabels als dit ook goed werkt is zijn motto. Arie test de set uit op correcte aansluiting en fase met een test CD van Refference Recordings waar Prof. Johnson himself het gesproken woord deed. Inmiddels komen de eerste clubleden binnen. Klokslag 20:00 uur opent onze voorzitter de clubavond en heet iedereen van harte welkom in onze vertrouwde luisterruimte van de Moriaan. Het was toen al behoorlijk vol, maar even later kwamen nog meer mensen binnen stromen. Al met al een bomvolle zaal met als gevolg een gedempte akoestiek. Het programma bestond uit twee gedeeltes: voor de pauze werd naar de set geluisterd en na de pauze gaf Arie een lezing over zijn luidspreker ontwerpen. Arie Kant vertelt wat over zichzelf, bijvoorbeeld dat hij zich aanbiedt als adviseur bij het ontwerpen van luidsprekersystemen naar de wens van de klant. Zo heeft hij ook grote PA systemen ontworpen voor professioneel gebruik. Arie legt in het kort uit waar de set uit bestaat. De Polytone Luidsprekers worden aangestuurd door Parasound elektronica. Bestaande uit een snaar aangedreven CD speler, een technologie die ook door CEC wordt toegepast, en een losse DAC die geheel symmetrisch opgebouwd is. D.m.v. balans interlinks gaat deze naar de voorversterker en dan naar de eindversterker. Het geheel werd gevoed via een power conditioner om een schone voeding te creëren zonder dat rotzooi uit het net in de elektronica terechtkomt. Dit is geen filter of een no-breake installatie, maar een AC to DC to AC converter. Dit soort apparaten worden veel in de medische wereld gebruikt. De eerste CD wordt er ingelegd Arie laat verschillende muziekfragmenten horen van verschillend kaliber. Opvallend was de analytische klankweergave van deze luidsprekers. Genadeloos laat deze luidspreker alles horen. Dit is duidelijk de keuze van de ontwerper en dat zegt hij zelf ook. Ondanks de gedempte ruimte kon de Polytone luidsprekers onze luisterruimte goed vullen. Vooral het hoog is werkelijk van top niveau.
Na de pauze was het moment voor de techneuten onder ons, een aantal leden haakte hier bij af omdat het nu wel erg technisch werd. Arie vertelde eerst over het materiaal Polytone (Polymeric Stone). Polytone is een kunststeen dat ontwikkeld is samen met het Windesheim College (afdeling bouwakoestiek) in Zwolle. Dit materiaal heeft als eigenschap dat het akoestisch zeer dood is. Dat kan je niet van alle andere harde materiaal soorten zeggen. Arie gaf als voorbeeld dat b.v. marmer totaal niet geschikt is voor een luidsprekerbehuizing. Het materiaal is wel stijf, maar als je er op tikt dan klinkt het na. Dat doet Polytone namelijk niet. Om tot een optimaal resultaat te komen heeft Arie veel onderzoek gedaan naar akoestische eigenschappen van diverse materiaal soorten die geschikt zijn voor luidspreker behuizingen. Voordeel van Polytone is ook dat je het in elke vorm kunt gieten wat ook weer een akoestisch en design voordeel kan opleveren.
De minimonitor
De Polytone luidspreker is een minimonitor. Er wordt gebruik gemaakt van een 13cm laag/midden unit van Visaton. Deze unit heeft een Aluminium membraan, wat vaak als nadelige eigenschap heeft, in het hoog/mid frequentie gebied op te breken. Maar Arie toonde aan d.m.v. meetrapporten dat zo'n luidspreker heel goed in toom te houden is. Met alleen een 1e order filter (6db per/octaaf) ben je er natuurlijk niet, die piek in het hoog/mid wordt d.m.v. een zuigkring naar beneden getrokken op een dusdanige manier, dat het rest signaal onder de 24 db van het geluidsspectrum komt. Om een behoorlijk laag uit een kleine luidspreker systeem te halen, moet je onder in het geluidsspectrum ook wat doen. Stelling van Arie is dat een basreflexpijp geen goede oplossing is, omdat door zo'n nauwe pijp die bij minimonitoren gebruikelijk is veel ruis uit de poort komt en daardoor nadelige harmonische invloeden in het hele geluidsspectrum terecht kunnen komen waardoor kleuring ontstaat. Arie heeft dit opgelost met een passieve radiator. Een passieve radiator is niets anders dan een luidspreker waarbij de spreekspoel en de magneet ontbreekt. Zo'n unit wordt aangestuurd door de bewegende luchtmassa in de box. Net als elke andere luidspreker heeft ook een passieve radiator een massa-veersysteem en dus een bepaalde resonantiefrequentie. Deze resonantiefrequentie wordt benut, en ligt in het hetzelfde gebied waar ook een basreflexpoort werkt. De passieve radiator is achter in de luidspreker gemonteerd. Voordeel is dat het gerommel wat zich binnen de kast afspeelt beter gedempt wordt. Arie toont dit aan in een waterval geluidsspectrum. Je ziet dan ook dat de kast in tijdsdomein veel sneller uitsterft wat o.a. ten goede komt voor het impulsgedrag. In theorie heeft een gesloten behuizing met een Q-factor van 0,500 of een bessel karakteristiek met een Q-factor van 0,577 het beste impuls gedrag, maar dat is met zo'n kleine luidspreker niet haalbaar. Je houdt geen laag meer over door de natuurlijke vroege laagafval van zo'n kleine unit. De meningen verschillen wat nu het meest ideaal is en welk type kast nu het mooiste is. Voor het hoog gebruikt Arie deels een eigen ontwikkelde Ribbon-tweeter. Deze tweeter is opgebouwd met een aluminium membraan (bandje) wat tevens het inductieve gedeelte is met een hele lage inwendige weerstand, die in een heel sterk magnetisch veld zijn werk doet. Om de zeer lage weerstand van bijna 0 Ohm aanstuurbaar te maken voor een versterker, wordt er een aanpassingstrafo toegepast. Nog een bijzonderheid aan deze tweeter is dat deze van achteren open is met een eigen akoestische kamer om reflecties te voorkomen.
Het leuke van zo'n avond is dat er veel interactie ontstond tussen de clubleden en de presentator. Alleen passief luisteren was er vanavond niet bij. Vele vragen werd aan de maestro gevraagd en beantwoord. Soms waren er ook meningsverschillen en ontstond er een discussie, maar dat maakt zo'n avond juist levendig. Na afloop van de lezing werd de ene CD na de ander CD in de speler gelegd en beluisterd. Het werd dan ook wat later dan normaal, we konden er maar niet genoeg van krijgen. Arie zelf vond het ook heel leuk om bij ons een demonstratie te mogen geven. Namens ACV danken wij Arie Kant voor deze boeiende en zeer leerzame avond.
Heeft u nog vragen aan Arie Kant, dan kunt u E-mailen naar
De apparatuur waarmee gedemonstreerd werd
Parasound CDP-2000 snaaraangedreven loopwerk met ST-optical link naar de D/A converter
Parasound DAC-2000 D/A converter (20 bit Ultra Analog Devices DAC) symmetrisch
Parasound PLD-2000 Symmetrische voorversterker
Parasound HCA-3500 Eindversterker symmetrisch/asymmetrisch
Polytone Audio Systems Polytone minimonitor luidsprekers