verslag van de ACV bijeenkomst Woensdag 21 mei 2003
Introductie.
Het was weer als vanouds een volle bak. De zaal was gevuld tot aan de laatste stoel! De Klipsch aanhangers waren weer sterk vertegenwoordigd. Wederom begroeten wij Kees de Waard en Hans Benus. Zij zijn geen onbekenden bij onze club. Hadden zij vorig jaar als thema "resolutie", nu is het thema "vervorming en dynamiek". Het afgelopen jaar hebben zij niet stil gezeten en zijn ze qua ontwikkeling in de apparatuur weer een paar stappen verder gekomen. Volgens hen zijn ze in staat een nog beter geluidsbeeld neer te zetten dan vorige keer. De apparatuur die zij meegenomen hebben is praktisch dezelfde als vorig jaar, maar toch zijn er wel degelijk verschillen. Zo hebben zij een nieuw ontworpen hybride versterker die nog minder vermogen afgeeft dan die ze vorig jaar bij zich hadden, te weten maar 1,5 watt! Dit lijkt weinig, maar volgens hen is dit ruim voldoende om de Klipsch Heresy II luidsprekers met een rendement van 97dB voldoende aan te sturen. Als bron hebben zij weer de gemodificeerde NAD 641 CD speler meegenomen. Nieuw zijn de eigen ontwikkelde interlinks en luidspreker kabels. Net als de vorige keer houden zij de een-tweetjes er weer in. Dat wil zeggen dat Kees en Hans afwisselend de avond presenteren.
De uitleg.
Zoals ik al zei, is het onderwerp voor vanavond "vervorming en dynamiek" en daar hebben Kees en Hans een duidelijke visie over. De stelling van hen is dan ook hoe minder vermogen een versterker heeft des te groter de dynamiek is die met de gehele audioset wordt bereikt.
Op het whiteboard wordt e.e.a. geschetst om duidelijkheid te verschaffen. In het kort komt het hier op neer. Stel je hebt een dikke versterker van wel 200 watt, signaal/ruisverhouding (dynamische bereik) van 80dB en de luidsprekers hebben een rendement van 97dB, dan gebruik je maar een gedeelte van het dynamische bereik van de versterker. Om het volle dynamische bereik te benutten moet je dus gebruik maken van het volledige vermogen van de versterker. Met zo'n zware versterker kan je deze versterker nooit helemaal open sturen want dan speel je al gauw op de pijngrens van je gehoor. Als je 1 watt uitstuurt heb je een geluidsdruk van 97dB op 1 meter afstand van de luidsprekers, wat in een huiskamer omgeving al heel hard is en wat voor de buren al helemaal geen pretje is. Het komt dus hier op neer dat je in de praktijk maar een dynamische bereik overhoud van 60dB door de hoge ruiswaarde van de zware versterker. Dit resulteert dat vooral de zachte passages van de muziek verdwijnen in de ruis. Hieronder ziet u een schematisch overzicht. Een luidspreker met een lager rendement pakt natuurlijk wat gunstiger uit en daarmee lijkt het in de praktijk allemaal wel mee te vallen.
Het heeft volgens Kees en Hans dus totaal geen zin om een hele zware versterker aan te schaffen. Er spelen volgens mij ook andere aspecten mee. Een versterker moet in alle omstandigheden onvoorwaardelijk stabiel zijn omdat je te maken hebt met een complexe belasting wat een luidspreker is, zoals inductieve en capacitieve belasting. Als vuistregel kun je aanhouden dat de meeste commerciële luidsprekers een rendement hebben van circa 88dB. Daarmee heb je aan een vermogen van circa 30 echte watt voldoende. Hier uit blijkt maar weer hoe belangrijk het is om een set goed te matchen met verschillende componenten! Er werd vanuit de zaal velen vragen gesteld aan Kees en Hans en overal hadden zij wel een antwoord op, waarop een aantal zaken duidelijk werd uitgelegd.
Muziek
Uiteraard werd er ook veel muziek gedraaid. Er werd een volwassen geluidsbeeld neergezet wat ik heel knap vind met zo'n laag vermogen. De typisch Klipsch sound was weer heel herkenbaar. Af en toe bespeurde ik toch wat ademnood van de versterker, maar ik denk dat je muziek in de huiskamer niet op zo'n oorlogssterkte afspeelt, dan heb je over het algemeen wel voldoende vermogen tot je beschikking voor deze Klipsch luidsprekers met een versterker van 1,5 watt. Kees en Hans zijn er weer in geslaagd een fraaie set neer te zetten. Het is fijn als je je geluid gevonden hebt! Als het dan ook nog betaalbaar is, is het helemaal prachtig.
Samenstelling van de set
Eigenbouw buizenversterker 1,5 watt, hybride opgebouwd Opamp stuur trap en single-ended eind trap op basis de EL84
NAD 541 Cd-speler, gemodificeerd
Klipsch Heresy II luidsprekers, gemodificeerd
Eigenbouw bekabeling
Voor technische vragen kunt u E-mailen naar
Hans, Kees, wederom weer bedankt voor deze avond!