Klaas Feenstra’s Perfect Performer luidsprekers.

Deze avond stond weer eens geheel in het teken van luidsprekerbouw. Daar zijn we natuurlijk ook nog lang niet over uitgepraat want nergens zijn de verschillen zo groot als bij luidsprekers en zijn er zoveel verschillende wegen te bewandelen om tot het doel komen. Klaas Feenstra is een oude rot in het vak. Reeds in de ’70 er en ’80 jaren had hij al een aantal interessante zelfbouwluidsprekerontwerpen gepubliceerd en schreef hij voor toenmalige HifiTest stukjes over allerlei luidsprekersystemen.

Klaas is voor zichzelf begonnen en bouwt al weer een aantal jaren luidsprekers onder de naam Perfect Performer. Het bijzondere hierbij is dat de luidsprekers alleen te koop zijn bij hemzelf. Dit heeft als voordeel dat de gebruikelijke winstmarges van importeur en dealer ontbreken. Dit scheelt niet alleen in prijs voor de consument, maar het biedt ook meer ruimte om betere (en duurdere) materialen toe te passen. Bedenk dat elke euro meer die de productie kost zich vertaalt in het drie- tot viervoudige in de uiteindelijke verkoopprijs.

        De Perfect Performer Sound Stone 30 Luidspreker

De Perfect Performer is dus een luidspreker met een uitstekende prijs /kwaliteit verhouding. Zij kunnen in diverse uitvoeringen merendeels volgens klantspecificatie worden geleverd.

Vol spanning wachtten we dan ook op Klaas die vanwege het drukke verkeer wat later arriveerde dan gepland. Tot die tijd konden mooi wat clubzaken worden afgehandeld. De set werd in record tijd neergezet en aangesloten en hierdoor kon de demo omstreeks 20.30 uur beginnen, slechts een kwartiertje later dan gepland. Na een korte introductie over zichzelf en het bedrijf Perfect Performer luidsprekers klonken de eerste noten uit de luidsprekers: toen werd meteen duidelijk dat de nadruk lag op de essentie, namelijk op de muziek! Direct werd ook duidelijk dat het hier handelde om een serieus ontwerp, al moest het een en ander nog wel even warm draaien. In de haast was er nog even iets fout gegaan met het aansluiten - de ene speaker stond in de juiste fase, en de andere stond in tegenfase. Hierdoor was het geluidsbeeld waziger en was de bas zwakker dan normaal - maar dat werd in de pauze opgelost, nadat een van onze leden Klaas hierop attent maakte. Klaas draaide diverse muziekstukken en vertelde daarbij iets over de achtergrond van het nummer zelf, de uitvoering en de gebruikte opnametechniek. Een opmerkelijke muziekkeuze, met regelmatig klassieke CD’s van ‘t Kruidvat. Daar zijn, zo viel te horen, best wel leuke dingen te koop voor heel weinig geld!

Na ruim een half uur muziek vertelde Klaas het een en ander over de luidsprekers van de avond. Het handelt hier om een prototype in een nieuwe lijn Perfect Performers, namelijk de Soundstone 30. Dit is een groot drieweg-systeem met een 30cm woofer in een behuizing van speksteen. Speksteen bezit een combinatie van twee goede akoestische eigenschappen, die heel belangrijk zijn voor luidspreker behuizingen:

• Het materiaal is zwaar en stijf waardoor geluidsoverdracht via de behuizing wordt beperkt
• Het materiaal is redelijk akoestisch dood (heeft weinig naklank bij kloppen).

De meeste luidsprekereenheden van de Soundstone zijn uitgevoerd met kevlar®-conussen en geven een redelijk neutraal geluid, voor de tweeter is gekozen voor een ribbon type, d.i. naar mijn mening ook een goede keuze.

Opmerkelijk is de opbouw van het scheidingsfilter! Eigenlijk geen filter want deze bestaat enkel uit twee condensatoren, één voor de midden-eenheid en één voor het hoog. Als de eenheden dit toelaten dan heeft een dergelijke opzet een groot voordeel omdat de fase verschillen hierdoor kleiner kunnen zijn. Bovendien komt complexe elektronica in de signaalweg zelden ten goede aan de muziekweergave. Met deze opzet worden alle bestaande regels voor het bouwen van scheidingsfilters gebroken en gaat Klaas duidelijk zijn eigen gang….en met succes!

Nog even een beschrijving van de rest van de set. Voor de versterking wordt er gebruik gemaakt van een Bryston voor- en eindversterker, niet een van de jongste trouwens, ook de CD speler was al gedateerd, de Marantz CD80 stamt alweer uit de jaren ’80. Zowel de voor- als eindversterker waren gemodificeerd met waarbij o.a. de oude condensatoren werden vernieuwd. Dit geeft over het algemeen een flinke verbetering.

Na de pauze volgde weer muziek, de ene CD na de andere werd gedraaid en Klaas vertelde over de muzikanten, de diverse uitvoeringen en soms ook over de inhoud van een nummer. Hieraan herken je de echte muziekliefhebber, het gaat niet alleen om de apparatuur maar ook de inhoud van de beschikbare muziek is belangrijk.

Het geluid was duidelijk beter dan voor de pauze. Je merkte ook dat de boel toch eerst op temperatuur moest komen, voordat het echt gaat klinken. Dit is vaak het geval met audioapparatuur, bovendien was het eerder genoemde faseprobleem nu ook opgelost.

Vanaf de positie waar ik zat (uit het midden) was er een goed coherent stereobeeld te horen en kwam het ook goed los van de boxen met een vrij duidelijke focussering. Het hoog was fraai en dat bleef ook zo onder lastiger muzikale omstandigheden, zoals met blazers. Bij de drums klonken de bekkens heel natuurlijk, alsof de muziek live werd gespeeld.

Het laag klonk gecontroleerd en goed gedefinieerd en met name bij dat stukje met drie bassisten waren de onderlinge verschillen tussen de musici heel goed hoorbaar. Over het algemeen klonk de luidspreker heel open waarbij vooral het midhoog sterk was vertegenwoordigd. Het hele diepe laag bleef echter wel iets achter, ik had wat dat betreft iets meer verwacht, gezien het gebruik van de grote 30cm woofer (NB zie voetnoot - red.)

Al met al was het een zeer leerzame avond met veel interessante muziekstukken gecombineerd met techniek. Het is altijd leuk om iets te zien en horen, waarbij de ontwerper een geheel eigen individueel pad volgt in plaats van de grote trend. Over smaak valt natuurlijk niet te twisten maar de Perfect Performer is in elk geval de moeite van het beluisteren waard, een luidspreker die in mijn ogen en oren gewoon klopt.

Website van Klaas Feenstra Perfectperformer.nl

Uw verslaggever,

Arie Herweijer

Uw zin "het hele diepe laag (...) van de grote 30 cm woofer" vind ik heel belangwekkend. Tot uw vermoedelijke verbazing vat ik die als een groot compliment op! Hoe beter de bas, hoe minder die opvalt. (Zoals G.A. Briggs - de oprichter van Wharfedale in de jaren 30 al opmerkte: "Het geheim van een goede basweergave is, dat je zo weinig bas hoort..." Vooral een slechte, dreunende bas in een slechte, resonerende ruimte is een regelrechte ramp. Ook in de concertzaal is de bas niet opvallend of spectaculair aanwezig. Essentieel is niet de kwantiteit, oftewel de luidheid ("...ik had iets meer verwacht...), maar de kwaliteit. "Veranderen basmelodieën van karakter wanneer zij van hoog naar laag lopen, of andersom? En blijven zij steeds goed te volgen?" zijn dan de belangrijkste vragen.