Ionx Active Audio Systems
Vanavond hebben we bezoek van de firma Ionx. Het bedrijf bestaat uit de twee broers John en Harry Zuiderduin. Harry is de eigenlijke bedenker van de Ionx produkten, John neemt het commerciele deel voor zijn rekening.
Harry verteld dat hij speakers is gaan bouwen vanaf zijn jeugd en dat op latere leeftijd verder is gaan ontwikkelen uit onvrede met het toenmalige speaker aanbod op de markt. Echt idealisme dus, en zo ontstaan natuurlijk de mooiste dingen.
Naast de geluidskwaliteit vindt Ionx de levensduur van de produkten één van de belangrijkste eigenschappen. Het is gemaakt om vele jaren probleemloos te functioneren. Mooi voorbeeld is dat er na 25 jaar het eerste garantiegeval is binnengekomen.
Als voorbeeld de toegepaste printen. Deze zijn dubbelzijdig met een goudlaag en van zeer hoge kwaliteit.
Harry legt uit dat de meeste speakers een eigen geluid hebben, maar dat dit meestal niet de werkelijkheid is. Dat komt doordat er vaak een basreflexpoort wordt toegepast, en die introduceert vaak ongewenste neveneffecten. De ontwerpen van Ionx zijn dan ook gesloten systemen, en deze hebben de nadelen van een baspoort niet. Een nadeel van een gesloten systeem is echter dat de kast groter moet zijn voor een goede afstemming en dat het laag eerder afvalt. Beide nadelen lost Ionx op door het laaggedrag elektronisch te corrigeren. Hierdoor loopt het laag verder door naar beneden en kan ook de kast een stuk kleiner blijven. De enige restrictie hieraan is de belastbaarheid van de laagunit. Door teveel te corrigeren moet de woofer enorme uitslagen maken. Hierin heeft Ionx een compromis gezocht. Met de belastbaarheid zit het wel goed zullen we later op de avond merken.
Om de laagunit te kunnen corrigeren heeft deze een eigen versterker nodig. Dat maakt automatisch dat de speakers aktieve systemen zijn. Een vol-aktief systeem heeft voor elke speaker een eigen versterker, en de filtering voor de afzonderlijke units vindt plaats voor de versterking. Bij een passief systeem is er maar één versterker, en vindt de filtering plaats na de versterker. De voordelen van een aktief systeem zijn dat de basspeaker direct aan de versterker hangt (er zitten geen spoelen of condensatoren tussen de speaker en de versterker) wat meer controle geeft in het laag. Daarnaast kan een aktief filter makkelijker en goedkoper gebouwd worden, en het filter maakt ook correcties eenvoudig mogelijk. De mate van correctie is ook vele malen groter dan bij een passief filter. Als laatste is het daardoor weer mogelijk om de kast kleiner te construeren.
Ionx heeft een combinatie tussen een passief en aktief systeem gezocht. De laagunit heeft een eigen versterker en de mid-hoog units een tweede. De mid-hoog sectie wordt dan passief gefilterd. Het is daarom een soort half aktief systeem. In dit geval zijn de toegepaste versterkers klasse-D Hypex modules. Het voordeel van deze versterkers is dat ze nauwelijks warm worden en zonder koelplaat in de kast kunnen worden gebouwd.
De speakers zijn prachtig en zeer professioneel afgewerkt. Er zijn twee kleuren speakers meegenomen, een houtkleurige en een zwart zilveren. In de zwart/zilveren kleur komt de speaker er wat mij betreft wat beter uit, maar de afwerking is in overleg met de klant te bepalen. Je kunt daarmee alle kanten uit.
Er zijn twee speakercombinaties meegenomen: de Classic-600 en de Classic-420, waarbij de cijfer-aanduiding slaat op de hoogte van de kast in milimeters.
Feitelijk is de midhoog sectie van beide speakers gelijk. Het verschil zit dus in de toegepaste woofer. Bij de 600 zijn dat twee aktieve woofers in de kast zelf, bij de 420 een losse, enkele langeslag subwoofer.
Classic-600
De Classic-600 is een full-range drieweg speaker met een versterker voor de midden en hoog unit, en een versterker voor de laag unit. De mid-hoog sectie heeft een passief scheidingsfilter. De woofer is opgenomen in een regelcircuit waardoor afwijkingen worden gecorrigeerd en de woofer beter onder controle wordt gehouden. Harry laat dat horen door op de conus te tikken. Er klinkt een hoog en droog geluid. Als de versterker wordt uitgezet klinkt dat dof en lager van toon. De conus kan nu uitzwabberen, en de controle is weg.
De ingang van de speakers is zo gemaakt dat er van een speaker is door te lussen naar de volgende. Ook is het mogelijk om vanuit een Bang & Olufsen systeem deze speakers aan te sturen. De standaard is hetzelfde. Er hoeft alleen een aangepaste kabel te worden geleverd (zonder meerprijs). Je zult maar ontevreden zijn over de B&O speakers.
De luidsprekers (classic 600) hebben een symetrische ingang die ook a-symetrisch kan worden aangestuurd. Tevens is door middel van een stuurspanning de luidspreker op afstand in en uit te schakelen. Bij afwezigheid van deze stuurspanning schakelt de luidspreker aan als er (muziek)signaal wordt aangeboden, en weer uit als dit signaal langer dan 10 minuten afwezig is.
Luisteren
Harry begint met een stukje klassieke muziek met onder andere een hoorn. De hoorn klinkt levensecht en los. Alle details in de muziek zijn goed hoorbaar.
Een nummer van De Dijk (mag het licht uit) klinkt erg dynamisch. Tijdens de drukke nummers slibt het geluid af en toe wel wat dicht. Het is niet echt overzichtelijk meer. Ook is daarbij het stereobeeld onnatuurlijk breed. Een stuk piano tijdens een nummer van Ilse Delange (have a little faith in me van de cd Dear John) klink erg groot. Ik vermoed dat dat voornamelijk wordt veroorzaakt door de Hypex modules. Deze modules staan niet bekend als het toonbeeld van finesse. Dat vermoeden wordt bevestigd tijdens het luisteren met de buizenversterker op de kleine speakers. Hiermee is het geluidsbeeld een stuk realistischer.
Overigens zijn de speakers ook te leveren met een klasse-A versterker. Er komt dan echter wel een koelplaat op de achterzijde van de kast. Persoonlijk denk ik wel dat het de speaker goed zal doen. Door de aluminium conussen kan het af en toe wat hard worden. De klasse-D modules versterken dit nog wat. Een wat rustiger versterker zal daar zeker een bijdrage aan leveren.
Vervolgens wordt er een stukje percussie gedraaid. Op dit systeem komt dat zeer overtuigend naar voren. Met inachtneming van het iets te brede geluidsbeeld staat het drumstel verder erg realistisch in de ruimte.
Een nummer van Grace Jones (Nighclubbing) wordt zeer goed getroffen door de Classic-600. In de jaren ’80 is deze muziek volgens mij zo bedoeld. Strak en met veel controle wordt het nummer neergezet. Lekkere muziek, en leuk om weer eens te horen.
Een stukje koormuziek komt verassend natuurlijk naar voren. Stemmen klinken zeer natuurgetrouw zonder hard randje aan de stemmen.
Classic-420
De Classic-420 is een klassieke boekenplank luidspreker. Met zijn 42 cm hoogte kun je hem overal kwijt. Dit systeem is zo ontworpen dat hij als stand-allone speaker prima zal functioneren. In combinatie met de eigen Ionx Cubic aktieve subwoofer komt deze speaker natuurlijk een stuk beter (vooral grootser) uit de verf. De Classic-420 heeft een passief scheidingsfilter voor mid-hoog en geen ingebouwde versterker.
Luisteren
Tijdens de luistertest wordt de Classic-420 aangestuurd door een eigenbouw buizen versterker op basis van de EL34 buis. Deze versterker levert slechts 15 Watt, waardoor het geluidsnivo een stuk moet worden teruggedraaid. De subwoofer heeft natuurlijk zijn eigen versterker.
Wat opvalt is dat het geluid een heel stuk liever maar ook natuurlijker wordt. Wel mis je de controle van de Classic-600. De sub wordt echter aangestuurd vanuit de uitgang van de buizenversterker, waardoor er helaas ook wat strakheid in het laag verloren gaat. Als er een voorversterker wordt toegepast met een extra uitgang is dat probleem over. De toepaste Vincent voorversterker heeft geen extra uitgang, vandaar deze oplossing.
Het geluid is daarnaast ook wat meer gefocust, iets wat ik mis bij de Classic-600. De 420 doet dat een stuk beter. Het geluidsbeeld krijgt meer coherentie. Je krijgt minder het idee naar twee luidsprekers te luisteren. Naar mijn idee is de toegepaste versterker daarvoor verantwoordelijk. De buizenversterker heeft hier duidelijk een voordeel.
Het stuk stuk percussie wordt nog eens op het kleine systeem gedraaid, en dan is het verschil met zijn grote broer wel erg groot. De directe impact van het drumstel is volledig weg, waardoor helaas ook een groot stuk beleving mist. Dit is duidelijk niet de sterkste kant van de buizenversterker.
Conclusie
Al met al staat hier een serie produkten opgesteld welke een vrij unieke positie op de markt hebben. Er worden niet veel aktieve speakers gemaakt voor de consumentenmarkt, al neemt dat aantal de laatste tijd wel toe, onder andere door de komst van de klasse-D versterker techniek. De afwerking van de Ionx produkten is perfect te noemen.
Persoonlijk zou ik zeker de optie kiezen om andere versterkers in te bouwen. De Hypex modules laten veel punten liggen als het aankomt op finesse en het geluidsbeeld. Het bewijs daarvan wordt gevormd door het kleine systeem welke wordt aangestuurd door de buizenversterker.
Ionx heeft een aanbieding gemaakt speciaal voor leden van Audio Club Velsen. Voor de leden geldt zes maanden lang een zeer interessante staffelkorting.
Harry en John bedankt voor de avond.
Ed Kuhuwael
Apparatuurlijst
- Classic-600 aktief speakersysteem, adviesprijs Eur 4.950,-
- Classic-420 speakersysteem incl subwoofer, adviesprijs Eur 2.990,-
- Vincent SA-31 voorversterker
- Micromega Solo cd speler