Array Audio

 

Vanavond mogen we Willem van der Brug verwelkomen. Willem is een van de twee mannen achter het bedrijf Array Audio. Array is in 1995 opgericht door Willem samen met Chris van Liempd, beiden werkend als signaalverwerking specialisten voor een grote fabrikant van medisch diagnostische apparatuur. Beiden zijn al vanaf hun jeugd bezig met high-end audio. Zij vroegen zich altijd af waarom bepaalde karakteristieke eigenschappen van versterkers vaak niet of moeilijk meetbaar zijn, Hierdoor zijn er gehoormatig toch karakterverschillen waarneembaar zijn tussen de verschillende versterker schakelingen, terwijl er meettechnisch nauwelijks verschillen zijn waar te nemen.

 

Het programma voor vanavond

Willem zal van de verschillende componenten binnen de installatie de kenmerkende eigenschappen aangeven en voor de bijbehorende problemen of nadelen zijn oplossingen uiteenzetten. Daarnaast zal hij de zin en onzin van netkabels uitleggen en natuurlijk veel muziek laten horen via de Array audioset.

 

Filosofie

Na lang onderzoek realiseerde Willem zich dat tijddomein vervorming - en dan vooral faseruis - een dominante invloed heeft op de werkelijkheidservaring bij audio apparatuur. Dit wordt o.a. door Radio Frequency Interference (Rfi) veroorzaakt. Rfi ontstaat o.a. door GSM, WIFI. Vooral transistorschakelingen die kleine elektrische signalen moeten verwerken, zijn daar heel gevoelig voor. Buizenschakelingen blijken daar van nature minder gevoelig voor te zijn. Het stereobeeld wordt door de RFI verslechterd. Dit resulteert in minder diepte en breedte in het geluidsbeeld. Maar ook wordt de focus  slechter. Dit is één van de reden waarom transistorversterkers minder prettig in onze oren klinken dan buizenversterkers. Array heeft hier onderzoeken naar gedaan en vervolgens eigen oplossingen gevonden, om dit soort interferentieproblemen binnen hun apparatuur en kabels zoveel mogelijk te elimineren. 

De installatie

 

De Obsydian A-3 voorversterker heeft o.a. de volgende eigenschappen: volledig discreet opgebouwd, geen overall feedback, RFI gefilterde shuntvoeding.

De Quartz M-2 eindversterker is o.a. volledig gebalanceerd en ook discreet opgebouwd. Dit soort maatregelen moet zorgen voor een betere werkelijkheidsweergave. Array heeft een eigen lijn bekabeling op de markt gezet. In de bekabeling wordt een speciale vlechtwerk toegepast om frequenties van boven de 10Mhz te filteren. Door de extreem lage serieinductie van de kabels, worden alle frequenties even snel door de kabel gevoerd. Verder wordt als bron de Philips SACD 1000 speler ingezet. De weergevers zijn gemodificeerde Reference 3A luidsprekers met externe wisselfilter.

 

Zin en Onzin van netkabels

Netkabels vormen altijd een antenne. Array heeft verschillende maatregelen genomen om zoveel mogelijk de RFI problematiek aan te pakken. Daarom bezit de Topaz netkabel een vlechtwerk om differential-mode RFI vanaf 15Mhz te filteren. Ook zitten twee ferrieten in de kabel verwerkt om Common-mode RFI lekstromen te verminderen. Een en ander moet resulteren in een beter geluidsbeeld op punten zoals de afbeelding, neutraliteit en levendigheid.

 

Luisteren

Willem laat diverse muziekfragmenten horen, waarin de verschillende eigenschappen van de Array-set tot uiting komen. Wat mij meteen opviel is de ongelofelijke rust die de set uitstraalt. De installatie weet een behoorlijke soundstage neer te zetten, zonder dar er ook maar een spoor van rafeligheid of hardheid valt te bespeuren. Na de pauze wordt door de clubleden nog veel genoten van allerlei muziek.

 

Conclusie

Ondanks dat het bij Array om solid-state versterkers gaat, klinkt het zeker niet transistorachtig. Nee, eerder bezit de versterkerlijn de positieve klankeigenschappen van een goede buizenversterker, zonder die typische buizenklank, zoals dat regelmatig bij (de slechtere) buizeneindversterkers wel vaak het geval is. Dit wordt dan veroorzaakt door bepaalde elektrische eigenschappen van o.a. de uitgangstrafo’s. Transistorversterkers hebben ook als voordeel dat ze een betere controle op luidsprekers hebben doordat er meestal meer stroom geleverd kan worden. Array weet de positieve eigenschappen van beide technieken in hun versterkerlijn goed te combineren en dat vind ik heel erg knap! Willem heeft heel veel kennis van zaken en heeft zijn filosofie op een voortreffelijke wijze uiteen gezet.

 

Willem, namens het bestuur van ACV nog bedankt voor de fantastische avond!

Roland

 

Gebruikte apparatuur:

• Philips SACD1000 speler
• Array Obsydian A-3 voorversterker
• Array Quartz M-2 eindversterkers
• Reference 3A luidsprekers
• Array Opal interlinks
• Geode-2 luidsprekerkabel
• Topaz netkabels
• Finite elements Spider audio rack

Voor specificaties en prijzen: www.arrayaudio.nl