Recentie Audio Club Velsen november 2002

Nadat we vorige maand een uitbundige set gehoord hebben, krijgen we vanavond een set te horen met een heel andere benadering van de muziekweergave. Het mooie van het lid zijn van een audioclub is, dat je in de gelegenheid bent om naar totaal verschillende audioset's te luisteren. Vanavond hebben we een set dat niet alleen een lust is voor het oor, maar ook voor het oog. Vanavond is het de beurt aan Rob de Lugt, die zelfbouwelektrostaten heeft ontworpen die er uit zien als een schilderij op een schildersezel. Even waren we als bestuur ongerust of we om 20:00 uur wel konden beginnen. Maar gelukkig was alles net op tijd klaar. Ik heb nog nooit zo snel iemand een audioset zien opbouwen. Binnen een kwartier stond de set speelklaar. Rob is voorzitter van de ESL-zelfbouwersclub. Ook heeft hij een website audio4.nl waarop hij verschillende producten aanbiedt voor het zelfbouwen van elektrostatische luidsprekers. Hij vertelt dat verschillende speakersystemen de revue gepasseerd zijn maar dat hij nooit echt tevreden was over het geluid. Totdat een aantal jaren geleden een zelfbouwboek uit kwam over elektrostaten van Eddie Fikier. Rob is door dat boek geïnspireerd geraakt en heeft diverse elektrostatische luidsprekersystemen gebouwd en daardoor heel veel ervaring opgedaan door met verschillende materialen te experimenteren.

    De ESL 65-8 luidspreker.

Uiteindelijk is zo de ESL 65-8 ontstaan. De ESL 65-8 is een full-range elektrostaat. Op de resonantiefrequentie is de beweging van het membraan op een speciale wijze afgedempt: door middel van een luchtremmende achterkant. Daardoor wordt het Mylar (het gebruikte luidsprekermembraan) effectief en direct afgeremd bij ongewenst grote uitslagen. De luidspreker bestaat uit twee units: een smalle unit voor midden en hoge tonen en een brede unit voor de lage tonen. De units bestaan uit dunne draad statoren. Het doek van de luidspreker is gemaakt van natuurzijde. Het doek is beschilderd met speciale pigmentverf. Alle kleuren en afbeeldingen zijn mogelijk. De step-up transformatoren zijn in een aparte kast ingebouwd. Er werden velen vragen gesteld vanuit de zaal, waardoor een leuke interactie ontstond. Zo verkreeg een ieder de nodige informatie.

Nadat Rob een en ander verteld heeft over zijn bedrijf en zijn filosofie over luidsprekers, wordt de eerste CD in de Sony SACD speler geplaatst. Meteen valt de typische klank op van de elektrostatische luidspreker. Het klinkt zijig en schoon zonder enige vorm van stress. Wel werd op een aanzienlijk lager volume niveau gespeeld dan we gewend zijn. Bij sommige muziekfragmenten had ik het gevoel dat het wel een streepje harder mocht. Ik denk dat als er meer aandacht geschonken was aan de opstelling van de luidsprekers, dat er wellicht meer uit te halen was betreffende de sound stage en laagweergave. Door het dipool-gedrag van de luidspreker (de luidspreker straalt naar zowel de voorkant als de achterkant geluid uit) wat inherent is aan een elektrostaat, is het opstellen van zo'n luidspreker nogal kritisch. Bij zo'n systeem kan het laag wat vroeg afvallen door akoestische kortsluiting. Laten we het er maar op houden dat daar niet genoeg tijd voor was tijdens het opstellen van de set. Want met de Quad elektrostaten ging dat wel goed, zoals we in een eerdere demonstratie gehoord hebben. Gezien de membraan oppervlakte van de ESL 65-8 moet dat namelijk geen probleem zijn. Rob bouwde de muziekfragmenten op van oude opnames op CD naar uiteindelijk opnames op SACD. Het verschil tussen CD en SACD weergave was goed te horen. Met SACD had je het gevoel nog een stukje dichterbij de werkelijkheidsweergave te komen. Het klinkt allemaal nog wat echter. Wat ik erg mooi vond, (nou ben ik een Mahler liefhebber) was de uitvoering van de 5e symfonie van Gustav Mahler op SACD uitgevoerd door het Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Hartmut Haenchen. Dat is nou zo'n muziekfragment die je in je achterhoofd houd. Ook dat is een groot voordeel om lid te zijn van een audioclub. Je hoort soms muziek fragmenten op zo'n avond van wow! dat is mooi. Die wil ik graag in mijn 'platen' collectie hebben. Wat we ook niet gewend zijn, is dat de avond wat vroeger afgelopen was. Was het vorige keer dik over twaalven, Nu was het om half elf afgelopen. Zo snel als de set opgebouwd was, zo snel waren de spullen weer ingepakt. We hadden mooi even de tijd om in de gezellige bar van de Moriaan een afzakkertje te halen en nog even na te babbelen. Rob bedankt voor de heerlijke audioavond die ik weer mocht beleven.

Roland Neervoort

De geluidsinstallatie:

Geluidsbron: SACD-speler Sony SCD555 ES
Voorversterker: Audio Research SP9
Eindversterkers: monoblokken Meitner MTR-101
Luidsprekers: Audio 4 ESL65-8.5

Voor meer gegevens verwijs ik naar de website van Rob de Lugt http://www.audio4.nl/

Als je nog meer wilt weten over het zelfbouwen van elektrostaten, kijk dan op de site van de ESL club http://esl.hifi.nl